👔 Ekibini Yönet, Müdürünü Etkile, Kariyerinde Kazan. Kazanan Liderler Kulübü Üyesi Ol →

Blog

Ekibinizin Öğrenme Tavanı Sizsiniz

Gemini_Generated_Image_h71ex6h71ex6h71e
Liderlik

Ekibinizin Öğrenme Tavanı Sizsiniz

Yıllar önce GE’de bir toplantıda bana bir soru sorulmuştu, cevabından emin değildim. Odada müdürüm, benimle paralel çalışan yataydaki arkadaşlarım ve ekibimden bir arkadaş vardı. O anda uzun bir filmin tüm sahneleri sanki zihnimden geçti, “bilmiyorum” dediğimde nasıl algılanacağını, neler olacağını gözümün önünden geçirdim. O gün uygun bir dille o anda cevap veremeyeceğimi ancak cevabı soran kişiye ileteceğimi söylemiştim. O gün kendimi kurtardığımı düşünmüştüm. Yıllar sonra fark ettim ki o odadaki ekip arkadaşım da bir şey öğrenmişti — bu masada bilmiyorum denmez.

Orta kademe yöneticilerde gözlemlediğim bir şey var, “bilmiyorum” derken çok zorlanıyorlar ve ne yazık ki o anı kurtarmaya dönük bazı kaçış cümlelerini devreye sokuyorlar, örneğin,

  • “Ona sonra bakalım”
  • “Sen bu konuyu bir araştır, getir, birlikte bakalım”
  • “Bu sorduğun soru aslında şununla ilgili, oraya baktın mı?”
  • “Bu senin gündeminde olması gereken bir konu değil, ben bakarım” gibi…

Bunların hiçbiri yalan değil, aslında “geçiştirme” ve “bilmiyorum” demekten kaçınma cümleleri bana göre.

Burada iki temel sebep görüyorum.

Türkiye’de yöneticinin “bilmemesi” dürüstlük veya kırılganlık değil ancak yetkinlik açığı olarak görülüyor. Otorite ile “bilgili olmak” arasında güçlü bir bağ kurulmuş, yönetici “bilmiyorum” dediğinde bu bağ zayıflıyor.

İkincisi de daha az akla gelen bir senaryo, Türkiye’de insanlar o işi iyi bildikleri için terfi ediyorlar, bu akışta “bilmiyorum” demeleri sanki terfi etmemeleri gerekirdi gibi geriye dönük bir olumsuz algıyı da besleyebiliyor.

Burada yine orta kademenin “şanssızlığı” var, genel müdürümüz bilmiyorum dediğinde tevazu gibi görülebilir ve olumlu algılanır. İşe yeni girmiş bir çalışan bilmiyorum dediğinde yine doğal karşılanabilir ve o kişiye yardım etme güdüsü öne çıkabilir. Orta kademe yönetici ise yukarıya doğru yetkin, aşağıya doğru otoriter görünme kaygısında olduğu için bilmiyorum diyemiyor.

Ekibin algısı

Yönetici “bilmiyorum” kelimesini hiç kullanmıyorsa, birbirini etkileyen bir zincir reaksiyonu başlatmış oluyor. Ekip bilmemenin güvenli olmadığını düşünür, “idare etmek”, “bilir görünmek” gerekiyor diye düşünmeye başlar. Bunun bir yansıması olarak ekip içinde toplantılarda “zor sorular” sorulmamaya, insanlara zorlayıcı talepler ve sorular gitmemeye başlar. Bu kültürde eksikler, boşluklar görünmemeye, ortaya çıkmamaya başlıyor, görünmeyince de daha sık “panik anları” yaşanmaya başlıyor, ayrıca yaratıcı fikirler de geri çekiliyor. Bazı dürüst geri beslemeler yıl sonu performans görüşmelerine saklanmış olabilir.

Bilmiyorum diyebilmek yeterli değil

Bilmiyorum diyebilmek aslında erdemli bir başlangıçtır. Tek başına söylendiğinde sorunu sanki aşağı atmaya veya sorunu sahipsiz bırakmaya dönüşebilir. Bilmiyorum diyebildikten sonraki cümle kritik bir hal alıyor, örneğin işe yarayan örnekler:

  • Bilmiyorum, Cuma’ya kadar öğrenip döneceğim. à Sahiplenme
  • Bilmiyorum, birlikte bakalım. à ortak keşif
  • Bilmiyorum, sen işe benden yakınsın, sen bak ve bana anlat. à yetki devri

Bilmiyorum diyebilmek fbir başlangıç, devamı asıl işi ve ilişkiyi belirliyor.

Karşıt görüş

Yapılan bazı çalışmalar “aşırı psikolojik güven” ortamının motivasyonu düşürebileceğini raporlamış. Standartları düşürmeden, iş çıktısını uzakta tutmadan bu rahatlık ortamını sağlamamız gerekiyor.

Edmondson’un 1999 yılındaki çalışmasına göre hata bildirdiklerinde cezalandırılmayacaklarına inanan birimlerde hata tespit oranı daha yüksek çıkıyor. İyi ekipler daha fazla hata raporlayabiliyor, bu da toplam performansı yükseltiyor.

Ekibinizin öğrenme tavanı sizin “bilmiyorum” deme sayınızla ilişkilidir. Nasıl siz ve ekibiniz şirket kültürünün “yanında” bir ayrı iletişim adası oluşturuyorsunuz, bu da aynı şekilde, bilmiyorum kelimesinin duyulduğu ekiplerin öğrenme tavrı daha geliştirici olacaktır.

Ekibinize son üç ayda kaç kez “bilmiyorum” dediniz?

Fikrinizi buradan belirtin

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir